CUMHURİYET’İN İKİNCİ YÜZYILINDA SAĞLIK SİSTEMİ MASAYA YATIRILIYOR: "ŞEHİR HASTANELERİNİN SAĞLIK VAAT ETMESİ MÜMKÜN DEĞİL"

Cumhuriyetin ikinci yüzyılında Türkiye’deki sağlık sistemi “Forum Sağlık 2023” ile masaya yatırılıyor. Biyokimya uzmanı Dr. Eriş Bilaloğlu, önümüzdeki yüzyılda şehir hastanelerinin yurttaşlara sağlık “vaat edemeyeceğini” belirterek, “Yoksullukla sağlık ilişkisinin çok açık olduğu bilinirken bu ülked...

TAMER ARDA ERŞİN

Cumhuriyetin ikinci yüzyılında Türkiye’deki sağlık sistemi “Forum Sağlık 2023” ile masaya yatırılıyor. Biyokimya uzmanı Dr. Eriş Bilaloğlu, önümüzdeki yüzyılda şehir hastanelerinin yurttaşlara sağlık “vaat edemeyeceğini” belirterek, “Yoksullukla sağlık ilişkisinin çok açık olduğu bilinirken bu ülkede yaşayanları dövize endeksli bir ödeme ile her gün fakirleştiren heyüla bir beton yığınının Türkiye’ye sağlık vaat etmesi mümkün değil” dedi.

Pandemi döneminde dünyadaki sağlık sistemleri tartışıldı, devletin sağlıktaki rolü üzerine yorum yapıldı. Türkiye’de de Cumhuriyet’in ilk yıllarında elde edilen kazanımlarının pandemide etkisinin görüldüğü dile getirildi. Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında sağlık sisteminin nasıl olması gerektiğini tartışmak için “Forum Sağlık 2023” oluşturuldu. Biyokimya uzmanı Dr. Eriş Bilaloğlu, foruma ilişkin ANKA Haber Ajansı’nın sorularını yanıtladı…

Biliyorsunuz pandemi döneminde dünyadaki sağlık sistemleri tartışılır hale geldi ancak Türkiye’deki sağlık sistemini yetkililer övdüler. Sizde böyle bir forumu düzenleme ihtiyacı nasıl doğdu?

Türkiye sağlık sisteminin pandemiye yanıt verme kapasitesini değerlendirmek için nesnel ölçütler üzerinden bir değerlendirme yapmak yol gösterici olur. Bu ise şu anda yapmakta olduğumuz röportajın sınırlarını aşar. Ancak 3 maskeyi dağıtamayan bir sistemi övmek özel bir ruh haline işaret ediyor olsa gerek; kaldı ki çok sayıda güvenilir çalışma bu iddianın propagandif bir zorlama olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla pandemi öncesinde de var olan sistem tartışması ihtiyacı pandemide bizce çok daha aşikar şekilde görünür oldu. Elbette bu yetmezlik hali akademik çevrelerden siyasi aktörlere kadar uzanan bir yelpazede kurumsal ve pozisyonel olarak dile getirilmekte, yazılıp çizilmektedir. Forum ihtiyacını bunları da içerecek ama bu çabaların ötesinde bir arayış olarak ele almak yerinde olacaktır.  Forum çağrıcılarının esas konumlanışları öncelikle yaşanana karşı bireysel bir sorumlulukla tutum alış olarak tanımlanmalıdır. Öne çıkan karakteristik özellik olarak bunun altını koyu bir şekilde çizmekte yarar var. Önemli çünkü Türkiye’yi sarmalayan atmosfer hemen her açıdan saklanma ve sessiz kalmayı telkin eden bir ağırlık taşıyor. Cumhuriyet’in 100. yılına geldiğimiz şu eşikte yeni yüzyılın nasıl şekilleneceği kurumsal siyasal odakların sınırlarına hapsedilemeyecek kadar güncel ve yakıcı bir ortaklaştırılması gereken bir arayışa ihtiyaç duyuyor. Toparlayacak olursam Forum çağrısı her kolektif çabanın tutum alan gerçek kişilerin yan yana gelmesiyle ete kemiğe büründüğünü, dönüştürücü, ilerletici, sorunları saptayıcı ve çözücü gücünün buna bağlı olduğunu bilen bir kavrayışa ayaklarını basıyor. Bu haliyle sağlık sistemi ve cumhuriyetin yeni yüzyılının nasıl şekilleneceği aynı zamanda diliminde çakışarak iç içe geçen ve birbirini besleyen bir kaygıya karşılık geliyor. Nihayetinde ‘Ben de varım’ deme cesaretiyle birlikte sorular sorma, ön yargısız ama toplum sağlığını önceleyen bir zeminden ortak tartışma ve eyleme sorumluluğu duyanların buluşması olarak adlandırabiliriz ForumSağlık2023’ü.

"FORUM HERKESE AÇIK"

Burada tartışmalara herkes katılabiliyor mu? Bu tartışmalardan ne hedefleniyor?

www.saglik2023.org ” forumun buluştuğu dijital platform ya da bizim aramızdaki ifadeyle meydan, agora. Bilinen ifadesiyle yurttaşların toplandığı kent alanıysa agora, evet, forum da herkese açık, yolu düşen, düşürmek isteyen herkesin izleyebileceği ve isterse katılabileceği bir genişliğe, sınırsızlığa sahip. Dijital meydanın teknik tasarımı kadar forum çağrıcılarının ferahlığı ve istekleri de buna imkan sunuyor. Bütün tartışmalar, yazılanlar herkese açık ve izlenebilir durumda. Kendi ‘var’lığınızı izlemekle sınırlayabileceğiniz gibi görüşlerinizi, sorularınızı ve deneyimlerinizi paylaşarak da gösterebilirsiniz, özgürsünüz, size kalmış. Forum herkesi katılmaya, yazmaya davet ediyor.

ForumSağlık2023 kurumların bir araya geldiği ve bu anlamıyla çok net programatik hedefleri tanımlanmış bir yapı değil. İhtiyaç üzerine bir sorumluluk hareketi/çağrısı olarak vücut bulan bir oluşum ve bu canlı, yaşayan bir oluşum olarak da yürüyüşünü kendisi belirleyecek. Yönü bir anlamda belli: daha iyi bir sağlık ve bununla paralel olarak daha iyi bir cumhuriyet arayışı. Buna sağlık tartışması üzerinden katkı sunmak hedefleniyor. Bu zemin ortaklaşan cümlelere, paragraflara, metinlere ulaşabilir, kötü de olmaz ama buna kilitlenmiş bir zorlama içermiyor. Herkesin yararlanabileceği zenginlikte bir tartışma zeminini biriktirici bir tasarımla sunmak da oldukça tatmin edici bir hedef diyebiliriz. Canlı bir oluşum olmasının doğal sonucu olarak da yürüyüş hızını, yavaşlama, koşturmaca, iniş çıkışlarını yaşamak, kendisi belirlemek durumunda; patikaları, çıkmaz sokakları, sorun alanlarını yeni ya da yeniden bulmak da bu yürüyüşün olmazsa olmazları.

Cumhuriyetin yeni yüzyılında nasıl bir sağlık sistemi olması bekleniyor?

Forumun ilk etkinliği “iyilik hali ve piyasalaşma” idi. Bunu refere ederek söylersem iyilik halimizi sağlayan bir sağlık sistemi diyebilirim ya da iyilik halimizin piyasaya düşmediği! Ama bu cevap da bir başka tartışmayı önümüze çıkarıyor: İyilik hali dediğimiz nedir acaba? Beklentimiz soruların soruları doğurması ya da zaten var olan ve ilgililerinin tartıştığı soruların daha geniş zeminlere taşınması ve sınırlara ve sıfatlara takılmadan birlikte cevaplar aranması.

Fark ettiğiniz gibi sorunuza cevap vermekten kaçıyorum. Çünkü bir forum çağrıcısı ve katılımcısı olarak eğer varsa benim cevaplarımı foruma mal etmem doğru değil, olmaz da. Dolayısıyla forum katılımcıları tartışacak, bir bekleme halinin ötesinde ortaklaşarak kendi istediklerinin gerçekleşmesi için tutum alacak, müdahil olacaklar.

Cumhuriyetin ilk dönemlerindeki koruyucu hekimlikten uzaklaşılarak, sağlık piyasaya terk edilmiş durumda. Buradan çıkış nasıl olacak?

‘Buradan çıkış nasıl olacak?’ tartışmasını sizin de katılımınızla forumda birlikte yürütelim. İlerleyen aşamalarda siz hem bir forum katılımcısı hem de bir gazeteci olarak dile getirilen ve ortaklaşılan yanıtları haberleştirin, diye öneriyorum.

"BETON YIĞINLARININ SAĞLIK VAAT ETMESİ MÜMKÜN DEĞİL"

Biliyorsunuz en çok tartışılan konu şehir hastaneleri. Buralara para harcanarak yatırım yapıldı. Bu hastanelerin önümüzdeki yüzyılda durması mı gerek, yoksa farklı bir şekilde değerlendirilmeli mi? 2023’ten sonra sağlık sisteminde değişim olmazsa yurttaşı sağlıkta neler bekliyor?

Şehir hastaneleri ayan beyan ortada olduğu gibi kuruluş gerekçeleri sağlık hizmeti olmayan yapılar. Yoksullukla sağlık ilişkisinin çok açık olduğu bilinirken bu ülkede yaşayanları dövize endeksli bir ödeme ile her gün fakirleştiren heyüla bir beton yığınının Türkiye’ye sağlık vaat etmesi mümkün değil. Tıpkı benzer mekanizmayla yapılan yollar, köprülerin de.

Forum sayfasında bu konuya özel bir tartışma yazısı şu başlıkla yer alıyor: Şehir hastaneleri kamulaştırılmasın! Dolayısıyla bu yapıların öncelikle her gün bizi daha da fakirleştiren, deyim yerindeyse kanımız ve canımızı emen mekanizmasına son vermek önemli. Bu sağlandıktan sonrası ‘teknik’ ve akılcı yaklaşımla çözülecek bir mesele, benim düşüncem böyle.

‘2023’ten sonra sağlık sisteminde değişim olmazsa yurttaşı sağlıkta neler bekliyor?’ sorusunun cevabını bir ölçüde yaşıyoruz ama soruyu daha bütünlüklü bir zemine taşımakta yarar var, yoksa eksik olur o da bizi hatalı yollara sokar. Sağlık sisteminde değişim bütünlüklü bir değişimle birlikte sağlanabilir, diğer alanlardan ayrık bir şekilde yapılacaklar ancak pansuman olur. Türkiye önündeki sorulara demokratik bir atmosferde, halkçı ve doğaya hürmet eden/koruyan bir bakışla, daha açık söylersek üretim bölüşüm paylaşım ilişkilerine acil ve adil bir müdahale yapmazsa, yapamazsa yurttaşı sağlıkta da artan eşitsizlikler bekliyor. Bunun tercümesi daha çok hastalık, daha çok sakatlık, daha çok acı ve erken yaşta ve artan ölüm demektir.”

 

23 Ara 2021 - 12:00 Ankara- Gündem



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gazete Grafiti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gazete Grafiti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gazete Grafiti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gazete Grafiti değil haberi geçen ajanstır.